อยู่ให้รอด หรืออยู่ให้โตในองค์กร
การอยู่เป็นในองค์กร ไม่ได้แปลว่าแกล้งโง่ แต่แปลว่าเห็นอนาคตของตัวเองร่วมกับคนอื่น
หลายคนเข้าใจคำว่า “อยู่เป็น” ว่าเป็นการประนีประนอม ยอมๆ ไป ไม่แสดงจุดยืน หรือถึงขั้นต้องแกล้งโง่เพื่อให้รอดในระบบองค์กร
แต่จริงๆ แล้ว “การอยู่เป็น” ที่แท้จริง อาจไม่ใช่การอยู่เงียบที่สุด หรืออยู่ให้รอดที่สุด แต่มันคือการอยู่โดยไม่สูญเสียตัวเอง และไม่ทำให้ใครรู้สึกว่าเขาไม่มีค่า
อยู่เป็น ไม่ใช่เรื่องเฉพาะคนรุ่นใหม่
หลายองค์กรพยายามเทรน Gen Z ให้เข้าใจวัฒนธรรมองค์กร ให้รู้จักการพูดกับหัวหน้า ให้ปรับตัวเข้าหาทีมงานที่อยู่มานาน
แต่จริงๆ แล้วคนที่ควรได้เรียนรู้ทักษะนี้ คือทุกคน องค์กรที่ฉลาด ไม่ได้อยากให้ใครเหมือนกันหมด แต่อยากให้ทุกคนวางตัวเก่งขึ้น เพื่อไม่ทำร้ายกันโดยไม่ตั้งใจ เพราะบางที สิ่งที่ทำให้ทีมไปต่อไม่ได้ ไม่ใช่เพราะเราคิดไม่เหมือนกัน แต่เพราะเราไม่รู้จะพูดยังไงให้เขาฟัง และไม่รู้จะฟังยังไงให้เข้าใจเขา มากกว่า
อย่าอยู่แบบลืมไปว่า คนที่อยู่ด้วยกัน ไม่ใช่ระบบ แต่คือมนุษย์
องค์กรบางที่มีระบบดี แต่คนไม่มีกันและกันเลย หัวหน้าที่อยู่เป็น คือหัวหน้าที่เห็นลูกน้องเป็นมนุษย์ ไม่ใช่แค่ทรัพยากร
ลูกน้องที่อยู่เป็น คือคนที่เข้าใจว่าการเติบโตของตนเอง ไม่ได้มาจากการเอาชนะทุกคน แต่คือการเลือกสร้างพันธมิตรในที่ทำงานอย่างฉลาด
เพราะสุดท้าย คนที่เติบโตในองค์กรได้ดีที่สุด ไม่ใช่คนที่แข็งแรงที่สุด หรือพูดเก่งที่สุด แต่คือคนที่เข้าใจจังหวะการอยู่ร่วมกัน และวางตัวได้ในทุกบทสนทนา
ลองเริ่มจาก 3 วิธีเล็ก ๆ นี้ ที่อาจเปลี่ยนบรรยากาศการทำงานรอบตัวได้จริง
1. ก่อนเริ่มประชุม ลองถามใครสักคนว่า ‘สัปดาห์นี้เหนื่อยไหม’ แทนคำว่า ‘พร้อมหรือยัง?’
คำถามเล็ก ๆ แบบนี้อาจเปิดบทสนทนาที่เป็นมนุษย์มากกว่าระบบ
2. ถ้าเจอคนที่พูดช้า หรือคิดไม่ทันในที่ประชุม ลองพูดว่า ‘เรามีเวลา ฟังได้นะ’ แทนการเร่ง
บางคนต้องการพื้นที่ปลอดภัยแค่ไม่กี่วินาที เพื่อกล้าเป็นตัวเอง
3. ถ้ารู้สึกไม่ชอบใครสักคนในทีม ลองมองหาสัก 1 อย่างที่เขาทำได้ดี แล้วพูดออกไป
การให้เกียรติก่อน คือหนึ่งในวิธีสร้างพันธมิตรที่เร็วที่สุด
จะเห็นว่าการอยู่เป็นได้ เราต้องเข้าใจตัวเองก่อนว่าเราทำงานเพราะอะไร เราอยากเติบโตไปทางไหน และการอยู่ในที่ตรงนี้ช่วยให้เราไปถึงตรงนั้นได้อย่างไร
คนที่เห็นอนาคตของตัวเองในองค์กร มักจะไม่อยากทำลายใคร เพราะเขารู้ว่าทุกความสัมพันธ์ในที่ทำงาน ล้วนเป็นโครงสร้างที่รองรับเส้นทางของตัวเองในระยะยาว
องค์กรที่อยากให้คนอยู่เป็น ไม่ควรสอนแค่ Soft skill หรือ Communication skill แบบแยกส่วน แต่ควรออกแบบ Corporate training program ที่ช่วยให้คน “เข้าใจว่าตัวเองกำลังมีบทบาทอะไรในระบบนี้” และ “จะยกระดับความสัมพันธ์กับเพื่อนร่วมงานได้ยังไงแบบที่ไม่ฝืนตัวเอง” หากสนใจเรามีนักจิตวิทยาองค์กรที่เชี่ยวชาญพร้อมพูดคุยและออกแบบเวิร์กชอปให้เข้ากับความต้องการของคุณ
